Wetenschappelijke grondslag en intellectueel eigendom

 

Wetenschappelijke grondslag

De Route naar Herstel is een door Wendy Peper ontwikkeld theoretisch denkkader en interventiemodel voor kinderen die zijn vastgelopen in hun ontwikkeling of zijn uitgevallen binnen het onderwijs.

​

Het model is ontwikkeld vanuit de praktijk en theoretisch opgebouwd vanuit inzichten uit de neurobiologie, ontwikkelingspsychologie, cognitieve ontwikkeling, de wetenschap rondom executieve functies en de positieve psychologie.

​

De Route naar Herstel pretendeert geen nieuwe neurobiologische of psychologische theorie te introduceren. De wetenschappelijke waarde ligt in de systematische synthese van bestaande kennis tot één samenhangend verklarings- en interventiemodel.

​

Het model beschrijft de voorwaarden waaronder ontwikkeling kan stagneren, de mechanismen die aan deze stagnatie ten grondslag liggen en de logische volgorde waarin herstel van ontwikkeling opnieuw mogelijk wordt.

​

Het centrale uitgangspunt van het model luidt:

Herstel van de ontwikkelvoorwaarden gaat vooraf aan diagnostiek, behandeling en onderwijs*.

Vanuit dit uitgangspunt wordt verondersteld dat gedrag tijdens een toestand van chronische stress of langdurige overbelasting primair geïnterpreteerd dient te worden als een uiting van de actuele toestand van het zenuwstelsel. Pas nadat de voorwaarden voor ontwikkeling zijn hersteld, kan zorgvuldig worden beoordeeld welke ondersteuningsbehoeften, diagnostische vragen of onderwijsinterventies daadwerkelijk passend zijn. ( *Tenzij er sprake is van suïcidaliteit, ernstige depressie, eetstoornissen, automutilatie of andere ernstige psychische problemen waar professionele hulp nodig is.)

 

Eigen theoretische bijdrage

De oorspronkelijke bijdrage van De Route naar Herstel ligt niet in de afzonderlijke wetenschappelijke bouwstenen, maar in de wijze waarop deze bouwstenen logisch met elkaar zijn verbonden tot één coherent theoretisch kader.

​

Tot deze oorspronkelijke bijdrage behoren onder meer:

• de formulering van het uitgangspunt dat herstel van ontwikkelvoorwaarden voorafgaat aan diagnostiek, behandeling en onderwijs;

• de theoretische afleiding van een vaste herstelvolgorde waarlangs een kind opnieuw beschikbaar komt voor ontwikkeling;

• de beschrijving van de onderlinge samenhang tussen de toestand van het zenuwstelsel, relationele veiligheid, ontwikkelvoorwaarden en cognitieve beschikbaarheid;

• de positionering van ouders als primaire herstelcontext, waarbij de dagelijkse ouder-kindrelatie wordt beschouwd als de meest natuurlijke omgeving voor co-regulatie en herstel;

• de ontwikkeling van de opeenvolgende herstelprincipes Relatie – Regulatie – Restore – Rehearse als praktisch interventiekader;

• de vertaling van dit theoretisch kader naar een preventieve en herstelgerichte aanpak ter voorkoming en begeleiding van schooluitval.

 

De Route naar Herstel vormt daarmee een zelfstandig ontwikkeld denkkader waarin bestaande wetenschappelijke inzichten worden geïntegreerd tot een eigen theoretische en praktische benadering.

​

Wetenschappelijke bronnen

De Route naar Herstel is mede gebaseerd op wetenschappelijke inzichten uit onder meer:

• neurobiologie van stress, veiligheid, neuroplasticiteit en co-regulatie;

• ontwikkelingspsychologie en menselijke ontwikkeling;

• cognitieve psychologie en de ontwikkeling van cognitieve en executieve functies;

• motivatie- en leertheorieën;

• positieve psychologie;

• systeem- en relatiewetenschappen.

 

De auteurs die binnen deze disciplines richtinggevend zijn geweest voor de ontwikkeling van het denkkader worden vermeld in de volledige literatuurlijst van deze publicatie.

​

Intellectueel eigendom

De Route naar Herstel, de theoretische structuur van het model, de logische afleiding van de herstelvolgorde, de beschrijving van de interventieprincipes, de terminologie, de visualisaties, schema's, teksten en overige originele uitwerkingen zijn het intellectueel eigendom van Wendy Peper.

​

Op de oorspronkelijke onderdelen van dit denkkader rust auteursrecht overeenkomstig de Nederlandse Auteurswet.

​

Niets uit deze publicatie mag zonder voorafgaande schriftelijke toestemming worden verveelvoudigd, openbaar gemaakt of commercieel worden toegepast, behoudens de uitzonderingen zoals bepaald in de Auteurswet.

Verwijzingen naar of citaten uit dit werk zijn toegestaan, mits voorzien van een volledige en correcte bronvermelding.

​

Literatuurlijst

Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. W.H. Freeman.

Bowlby, J. (1988). A secure base: Parent-child attachment and healthy human development. Basic Books.

Bronfenbrenner, U. (1979). The ecology of human development. Harvard University Press.

Deci, E. L., & Ryan, R. M. (2000). The "what" and "why" of goal pursuits: Human needs and the self‐determination of behavior. Psychological Inquiry, 11(4), 227–268.

Dweck, C. S. (2006). Mindset: The new psychology of success. Random House.

Immordino-Yang, M. H. (2016). Emotions, learning, and the brain: Exploring the educational implications of affective neuroscience. W.W. Norton.

Klein, P. S. (2003). A mediational approach to early intervention. Springer.

Panksepp, J. (1998). Affective neuroscience: The foundations of human and animal emotions. Oxford University Press.

Perry, B. D., & Szalavitz, M. (2017). The boy who was raised as a dog (3rd ed.). Basic Books.

Porges, S. W. (2011). The polyvagal theory: Neurophysiological foundations of emotions, attachment, communication, and self-regulation. W.W. Norton.

Siegel, D. J. (2012). The developing mind (2nd ed.). Guilford Press.

Siegel, D. J., & Bryson, T. P. (2012). The whole-brain child. Delacorte Press.

Vygotsky, L. S. (1978). Mind in society: The development of higher psychological processes. Harvard University Press.

​

Mediërend leren

• Reuven Feuerstein (1980). Instrumental Enrichment: An Intervention Program for Cognitive Modifiability. University Park Press.

• Reuven Feuerstein, Yaacov Rand, & R. S. Hoffman (1979). The Dynamic Assessment of Retarded Performers: The Learning Potential Assessment Device, Theory, Instruments and Techniques. University Park Press.

• Reuven Feuerstein, Louis H. Falik, & Rafi S. Feuerstein (2015). Changing Minds and Brains: The Legacy of Reuven Feuerstein. Teachers College Press.

• Pnina S. Klein (2003). A Mediational Approach to Early Intervention. Springer.

 

Cognitieve functies en mediatie

• David Tzuriel (2001). Dynamic Assessment of Young Children. Kluwer Academic/Plenum.

• Carol Lidz (1991). Practitioner's Guide to Dynamic Assessment. Guilford Press.

​

Aanvullende inspiratiebronnen

Hüther, G. (2019). The compassionate brain: How empathy creates intelligence. Shambhala.

Shonkoff, J. P., & Phillips, D. A. (Eds.). (2000). From neurons to neighborhoods: The science of early childhood development. National Academies Press.

Stern, D. N. (1985). The interpersonal world of the infant. Basic Books.

van der Kolk, B. A. (2014). The body keeps the score: Brain, mind, and body in the healing of trauma. Viking.

​

Opmerking

De Route naar Herstel is een zelfstandig ontwikkeld theoretisch denkkader. De hierboven vermelde literatuur dient als wetenschappelijke onderbouwing van afzonderlijke onderdelen van het model en impliceert geen directe overeenstemming met of ondersteuning van de specifieke uitgangspunten, conclusies of interventies van De Route naar Herstel.