Uitzonderlijke hoogbegaafdheid en creatief denken

Uitzonderlijke hoogbegaafdheid, zoals ik het zie in creatief denkende kinderen, gaat veel verder dan ‘slim zijn’. Het gaat over kinderen die razendsnel denken, vaak sneller dan de situatie van hen vraagt. Ze hebben een talent om complexe verbanden te zien, om buiten de gebaande paden te denken en originele oplossingen te verzinnen waar anderen nog bezig zijn met het probleem te begrijpen.

Bij deze kinderen zie je dat ze niet in rechte lijntjes denken. Ze denken in sprongen, associaties, beelden en mogelijkheden. Ze doorzien situaties vaak onmiddellijk, maar slaan door hun snelheid belangrijke tussenstappen over. Hierdoor ontstaan misverstanden of blokkades. Hun hoofd kan soms voelen als een snelweg zonder afritten: alles gaat door, maar nergens is een duidelijke pauze of richting.

Creatief denkende, uitzonderlijk hoogbegaafde kinderen maken het zichzelf soms onnodig moeilijk. Niet omdat ze de stof niet aankunnen, maar juist omdat ze de neiging hebben om simpele taken te vercomplexeren. Wat eenvoudig is, wordt in hun brein een puzzel met extra lagen, extra regels en onverwachte hoeken. En omdat ze alles – maar dan ook echt alles – waarnemen met hun zintuigen, raken ze sneller overprikkeld. Geluiden, blikken, verwachtingen: het komt allemaal ongefilterd binnen.

Wat je vaak ziet bij deze kinderen is dat ze vastlopen als er geen duidelijk doel is, of als ze het nut van een taak niet zien. Dan slaan ze dicht of gaan ze ‘uit het contact’. Tegelijkertijd zijn ze gevoelig voor het gevoel van niet begrepen worden. Geen sociale angst, maar de angst dat hun diepere laag – die snelle, associatieve manier van denken – niet wordt gezien of erkend.

Kort gezegd: uitzonderlijke hoogbegaafdheid bij creatief denkende kinderen betekent denken met een turbo, in beelden en verbanden, met een scherpe gevoeligheid voor sfeer en context. Maar het vraagt ook om een stevige brug van structuur, veiligheid en duidelijke doelen om dat prachtige brein echt te laten floreren.